CHUYỆN NĂM NGỰA

Chuc Mung Nam moiLogo su kien 2

2 Tranh ngua 1TIẾT LỘ VỀ 8 CON NGỰA

TRONG BỨC

“MÃ ĐÁO THÀNH CÔNG”

Điều đặc biệt trong bức tranh này là con ngựa thứ 8 không bao giờ vừa chạy vừa quay đầu lại. Vì sao vậy ?

Vào mỗi dịp Tết đến xuân về, người dân Trung Quốc thường tặng nhau bức tranh ngựa “Mã đáo thành công” để cầu may mắn, tài vận, thành công trong sự nghiệp. Bức tranh ngựa “Mã đáo thành công” là tác phẩm vẽ 8 con ngựa tràn đầy năng lượng thể hiện chúng có sức mạnh vượt trội đồng thời đại diện cho quyền lực và uy lực siêu phàm.

Ở xã hội Trung Quốc thời xưa, chỉ có những người xuất thân từ tầng lớp thượng lưu mới có thể sở hữu ngựa. Trong bức tranh vẽ 8 con ngựa của người Trung Quốc, những con ngựa đang phi nước đại có nghĩa là chủ sở hữu của chúng có quyền lực và uy tín mạnh mẽ.

9 Hi maBên cạnh đó, Chu Mục Vương – vị vua thứ năm của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc cũng nổi tiếng sử sách vì sở hữu 8 con ngựa vô cùng đặc biệt. Bát Tuấn (tám con ngựa hay) của Chu Mục Vương (1001 – 746 TCN) đã trở thành là một chủ đề nổi tiếng mà giới làm tranh cổ và tranh hiện đại khai thác, biến nó thành món quà độc đáo cho người dân dành tặng nhau.

Theo một số tài liệu ghi chép, Chu Mục Vương sở hữu 8 con ngựa tuyệt vời và được dân gian gọi là Bát Tuấn. Tương truyền, Chu Mục Vương đặt tên cho 8 tuấn mã lần lượt là : Xích Ký, Ðạo Ly, Bạch Mã, Du Luân, Sơn Tử, Cừ Hoàng, Hoa Lưu, Duyên Nhĩ. Xa phu điều khiển Bát Tuấn có tên Tạo Phụ. Tạo Phụ thường xuyên chở Chu Mục Vương đi vi hành khắp nơi trên cỗ xe ngựa đặc biệt do 8 con ngựa kéo. Dưới thời trị vì của Chu Mục Vương, cuộc sống của người dân khá thịnh vượng. Do đó, các họa sĩ thời đó đã vẽ bức tranh 8 con ngựa của vị hoàng đế nhà Chu này và gọi nó là Bát Tuấn đồ.

Con số 8 cũng là một con số may mắn của người Trung Quốc, tượng trưng cho sự giàu có và thành công. Bức tranh vẽ những con ngựa phi nước đại, tràn đầy sinh lực, tinh thần tuyệt vời sẽ truyền cảm hứng cho mọi người làm việc chăm chỉ và theo đuổi mục tiêu của mình.

Ngựa không những là con vật trung thành nhất mà trong phong thủy, loài vật này còn được coi là biểu tượng của sự kiên nhẫn, bền bỉ, dẻo dai và mang lại may mắn, tài lộc cho gia chủ.

2 Tranh ngua 2Vào dịp Tết âm lịch, người dân Trung Quốc và một số quốc gia châu Á thường tặng nhau bức tranh nổi tiếng “Mã đáo thành công”. Bức tranh đó có hàm ý đặc biệt, được đúc rút từ những chiêm nghiệm thâm thúy của tổ tiên.

Theo người xưa, sở dĩ trong bức tranh “Mã đáo thành công” có 8 con ngựa bởi số 8 “Bát” (chữ Hán là 八) đọc theo Hán ngữ thì gần âm với chữ Phát, có nghĩa là phát đạt. Mã đáo có nghĩa là may mắn quay trở về. Ý nghĩa của cụm từ trên gắn liền với một điển tích. Vào thời xa xưa, ngựa là phương tiện đi lại vô cùng thuận tiện vì nó rất khỏe, chạy nhanh và liên tục trong suốt thời gian dài. Đồng thời, loài vật này rất thông minh và có mối quan hệ gần gũi với con người. Nó không chỉ được người dân sử dụng làm phương tiện di chuyển giúp việc giao thương dễ dàng hơn mà nó còn xông pha cùng binh sĩ trên chiến trường đánh địch.

Những chuyến hành trình của ngựa với chủ nhân có thể kéo dài hàng tuần, hàng tháng thậm chí là cả năm mới quay về. Đặc biệt, đối với những người xông pha trận mạc thì khả năng quay trở về sẽ không cao. Có khi 10 người ra trận thì chỉ có 1 người quay về do cuộc chiến quá cam go, nguy hiểm. Do đó, người ta nói “mã đáo” dùng để ám chỉ cầu cho người nhận gặp may mắn và quay trở về nhà.

Trong bức tranh ngựa “Mã đáo thành công”, một con ngựa trong số 8 con quay đầu trở lại. Nó thường là con ngựa đứng ở vị trí thứ 4 hoặc thứ 5. Hành động quay đầu lại được cho là để khuyến khích những con ngựa còn lại trong đàn chạy nhanh hơn, mạnh mẽ hơn. Điều đặc biệt trong bức tranh này là con ngựa thứ 8 không bao giờ vừa chạy vừa quay đầu lại. Nếu quay đầu lại thì đồng nghĩa với việc một phần tiền bạc của gia chủ sẽ bị mất hay rơi vãi ở đâu đó.

9 Ma dao 1Do đó, người dân thường tặng bức tranh “Mã đáo thành công” cho bạn bè, đối tác kinh doanh hay những người mới dấn thân vào sự nghiệp buôn bán, làm ăn hay quân ngũ với hy vọng cầu chúc cho đối phương gặp thuận lợi, may mắn trong sự nghiệp. Vì vậy, nó đã dần trở thành một món quà có ý nghĩa tuyệt vời.

Bức tranh “Ngựa phi nước đại” vẽ 8 tuấn mã chạy trên bãi biển là một trong những tác phẩm nằm trong loạt tranh “Mã đáo thành công”. Trong Ngũ hành, ngựa là hành Hỏa và hành động phi như bay trên nước là hành Thủy. Hai hành này tương khắc với nhau. Người ta tặng nhau bức tranh này với mục đích cầu mong người nhận có ý chí mạnh mẽ hơn, tinh thần phấn chấn hơn và luôn vươn lên trong mọi hoàn cảnh.

Bức tranh “Ngựa phi trên đồng cỏ” là một trong những món quà đặc biệt mà người ta tặng nhau để cầu tài lộc, danh vọng. Theo Ngũ Hành, ngựa là hành Hỏa, đồng cỏ tượng trưng cho cả hành Mộc và Thổ. Bức tranh là vòng kín thể hiện quy luật tương sinh giữa 3 hành: Mộc – Hỏa – Thổ. Do đó, gia đình nào treo bức tranh này cũng cầu mong may mắn, tài lộc sẽ đến với mình.

HNg Huynh V. Yen 3NHỮNG GIỐNG NGỰA

QUÝ HIẾM NHẤT THẾ GIỚI

10 giống ngựa dưới đây đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng. Mặc dù trong tương lai, các nhà khoa học có thể lấy mẫu gen của chúng để duy trì nòi giống nhưng hiện tại, những giống ngựa này đang dần biến mất khỏi Trái Đất.

1/- Abaco Barb : Tính đến tháng 7/2010, chỉ còn 5 con ngựa giống Abaco Barb sót lại nhưng tất cả đều mất khả năng sinh sản.

Trước đây, loài ngựa này được nuôi phổ biến ở quần đảo Bahamas, do nhà thám hiểm nổi tiếng Columbus phát hiện vào năm 1493. 9 Ngua quy 1Những con ngựa hoang đầu tiên xuất hiện trên đảo Great Abaco, phía bắc Bahamas những năm 1800.

2/- Andravida : Giống ngựa bắt nguồn từ Hy Lạp này hầu như sắp tuyệt chủng. Chúng được gọi bằng cái tên Illia hoặc Greek và chỉ còn duy nhất một con ngựa giống vào những năm 1990. Nó là con lai của giống ngựa Anglo-Normons (ngựa lai Anh) và ngựa địa phương.

3/- Chocktaw : Còn được gọi là ngựa Ấn Độ Chocktaw, chúng có thân hình nhỏ con và bộ lông nhiều màu sắc. Loài ngựa Chocktaw có nguồn gốc từ Tây Ban Nha.

Vào những năm 1950, số lượng còn lại của giống ngựa này là 200 con, được Tiến sĩ Phillip Sponenberg – nhà di truyền học động vật nổi tiếng – giúp đỡ duy trì và phát triển các cá thể còn sống sót.

9 Ngua quy 2

4/- Guoxia : Đây là giống ngựa Trung Quốc nhỏ, chỉ cao khoảng 10 gang tay. Năm 1981, loài ngựa này còn 390 con và được một hiệp hội quản lý ngựa nhân giống. Tuy nhiên đến năm 1995, loài ngựa này biến mất không còn vết tích và hiện tại, người ta chưa thấy chúng xuất hiện trở lại.

5/- Marsh Tackies : Còn gọi bằng cái tên Carolina Marsh Tackies, giống ngựa hoang dã này thường có màu nâu xám đặc trưng và thân hình nhỏ gọn. Chúng sinh sống ở bang Nam Carolina – Mỹ và hiện còn 300 cá thể tồn tại. Tiến sĩ Sponenberg cũng chính là người đang duy trì nòi giống cho loài ngựa này.

9 Ngua quy 36/- Rottal : Giống ngựa thuần chủng Đức có thể đã biến mất trước năm 1960. Loài phổ biến nhất là ngựa Rottaler, cao và nặng nhất trong tất cả các giống Rottal được đề cập, là tiền đề cho loài ngựa Bavarian Warmblood nhẹ và cao hơn ra đời sau này. Một số thông tin cho rằng ngựa Bavarian Warmblood cũng thuộc chủng Rottal. Hiện chỉ còn 20 con Rottal đang được nhân giống ở bang Bavaria, Đức.

7/- Sorraia : Là họ hàng của loài ngựa Tarpan (đã bị tuyệt chủng), những con ngựa Sorraia đến từ Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha cũng sắp chịu chung số phận hẩm hiu. Chúng có thân hình nhỏ và sống ở đồng bằng nhưng tính tình cực kỳ hung dữ.

8/- Thessalian hoặc Thessalys : Giống ngựa cổ đại xuất hiện trong các câu chuyện thần thoại Hy Lạp từ thời xa xưa. Một trong số đó là con ngựa đầu bò Bucephalus nổi tiếng của Alexander Đại đế, được cho là thuộc loài Thessalonian. Nhỏ, dẻo dai và tinh nghịch là những đặc điểm nổi bật của giống ngựa này. Tuy đã bị tuyệt chủng nhưng tại Ả Rập, vẫn còn tồn tại những cá thể gần giống với loài Thessalonian.

9 Ngua quy 49/- Tiger Horse : Mặc dù mang danh là ngựa hổ nhưng Tiger Horse chẳng có cái sọc vằn nào trên người, tuy đôi khi một vài con cá biệt có sọc vằn ở móng guốc. Loài ngựa này là con lai của ngựa Bắc Phi (Garb) và ngựa hoang. Hiện giống Tiger Horse chưa bị tuyệt chủng nhưng mỗi năm chỉ có 8 con ngựa con chào đời, một con số khá khiêm tốn. Hồi năm 2005, chỉ còn lại 50 cá thể ngựa hổ trên Trái Đất.

10/- Tokara : Giống ngựa nhỏ, cao khoảng 12 gang tay xuất xứ từ Nhật Bản và được xếp vào di sản quốc gia ở xứ sở hoa anh đào từ năm 1953. Đến năm 1954, chỉ còn duy nhất một con ngựa thuần chủng còn sót lại. Trải qua quá trình lai tạo, hiện có hơn 100 con Tokara sống rải rác trên khắp nước Nhật. (theo Yahoo)

Yên Huỳnh chuyển tiếp

Logo phiem

SG Dinh My chonTUẤN MÃ TỰ SỰ

Năm nay là năm ta lên ngôi, nắm quyền cai trị. Tên cúng cơm của ta là Ngựa, tên coi bói tử vi, bói dịch là Ngọ, tên từ ngữ Hán Việt là mã, nickname để ta chat chit trên “phây” (facebook) với… mấy ngựa cái là tuanma (nghĩa là chàng đẹp trai), email của ta là tuanma@deptrai.com.Vương hiệu của ta năm nay 2014 là Giáp Ngọ. Năm nay ai mà khi quân với ta thì ta sẽ cho tứ mã phanh thây liền. Bạn nào mà nhà có nuôi…. ngựa cái chân dài nhớ dặn ẻn gửi meo”cho ta nghe.

Ta là con vật hữu ích cho đời, giúp mọi người cưỡi ngựa xem hoa, hoặc có khi chở nặng, chạy đường dài vất vả thì ngựa phi đường xa. An ủi người thất bại thì tái ông thất mã, lúc còn nhỏ ta cũng hung hăng lắm, ngựa non háu đá mà. Loài ngựa của chúng ta có tình đoàn kết thương yêu, một con ngựa đau, cả tàu không ăn cỏ (tại tụi ta sợ thuốc trừ sâu chứ hỏng có gì lạ hết). Đầu năm đầu tháng,7 Ngua 3 khai trương cửa hàng có hình ảnh của tụi ta là ai cũng hoan hỉ thế nào cũng mã đáo thành công.

Người quân tử thời xưa thề thốt đều lấy hình ảnh của ta đem ra so sánh nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy.

Trong phim ảnh cao bồi của Mỹ mà không có con đàng cháu đống của tụi ta góp mặt thì …. không phải là phim cao bồi nữa. Ờ mà sao Hollywood chưa bao giờ trao giải Oscar cho bà con dòng họ của ta hỉ ? Cái này tụi ta phải kiện Hollywood mới được.

Ta tự thấy tụi ta giúp ích cho đời như vậy, nhưng không hiểu sao trong văn hóa người Việt, những cái gì mang tính tiêu cực hoặc muốn chửi ai thì lấy hình ảnh của ta ra mà so sánh. Phụ nữ nào liếc mắt đưa tình với trai đẹp hoặc mấy em chân dài trống trước hở sau thì bị cho là … đồ ngựa bà. Sao kỳ dậy, liếc mắt với trai thì xinh đẹp sao lại bị mắng vậy ta ? Còn hễ phụ nữ nào rù quến một ông có vợ thì bị xã hội gọi  nào là … đồ đĩ ngựa, nào là đồ ngựa hoang. Còn mấy anh chàng có nickname hơi hám Hàn quốc “chơi xong dông” tặng một cái bầu cho phụ nữ, rồi bỏ chạy mất dép thì gọi là quất ngựa truy phong.Toàn là những từ nặng nề quơ vào tụi ta. Để chỉ phường ác độc, Nguyễn Du có viết trong truyện Kiều câu đầu trâu, mặt ngựa, ào ào như sôi, còn để chỉ bè lũ xã hội đen, người Việt gọi là ngưu tầm ngưu, mã tầm mã , chỉ thói quen tật xấu không thể bỏ là ngựa quen đường cũ.

Còn nỗi đau căm thù không quên được thì vết thù trên lưng ngựa hoang. Ai mà dám nói sự thật làm mích lòng người khác thì gọi là thẳng như ruột ngựa.9 Ngua quy 5 Ai mà cô đơn xoay sở một mình là đơn thương độc mã.

Tục ngữ, ca dao của người Việt chỉ dành có ít câu tôn vinh hình ảnh của tụi ta thôi.

Năm nay ta lên nắm quyền sẽ tìm cách… hối lộ mấy nhà văn, mấy nhà … báo đời, báo hại, mấy nhà lơ thơ lẩn thẩn sáng tác dùm những câu ca tụng loài ngựa của tụi ta, thí dụ như đường dài mới biết ngựa hay, chứ đừng có chửi ai rồi quơ tụi ta vào, để 12 năm sau 2026 hậu  duệ của ta lên nắm quyền cai trị vương hiệu là Bính ngọ lúc đó sẽ có nhiều tục ngữ ca dao dùng hình ảnh của tụi ta mà ca ngợi, chứ không phải để chửi rủa.

Đinh Mỹ Chơn chuyển tiếp

Logo que huong 1

HNg Le Dinh Phu 1SÀI GÒN

HẺM VÀ NGƯỜI

Hẻm là không gian sống bày biện tất cả sinh hoạt ban ngày của cư dân Sài Gòn.

Những ngày mới vô đại học, tôi ở trọ căn gác trên đường Cao Thắng, quận Phú Nhuận. Gọi là nhà nhưng thật ra đó là cửa hiệu tạp hoá có hai mặt đều là hẻm. Hồi đó, chợ chưa xây kiên cố như bây giờ. Phía trước các bà các chị buôn bán ngồi san sát, chỉ còn lại lối đi nhỏ xíu. Phía sau cũng là hẻm, con hẻm ngoằn ngoèo ăn thông được ra tới chân cầu Công Lý.

Hồi đó, chợ Phú Nhuận còn là ngôi chợ sầm uất của Sài Gòn. Tại đây có cộng đồng nhỏ người Bến Tre từ miệt Giồng Trôm – Ba Tri nhập cư từ năm 1954. Ngay trước cửa tiệm có bà Tám bán gà vịt rau quả… Tuần hai lần, bà đáp xe đò mang theo hàng hoá từ Giồng Trôm lên Phú Nhuận để buôn bán. Cùng mỗi chuyến hàng từ Giồng Trôm lên, bà mang theo cơ man là chuyện: cây cầu Kinh sắp sập, dừa khô mất giá (thành câu hát ai có má đem đổi dừa khô!), đường độ này mới thêm trạm, thị trường chận bắt dữ lắm…

9 Saigon xua 2Mỗi sáng sớm, tôi luôn được đánh thức bằng tiếng những chiếc ba gác máy lấy bánh mì đi từ lò bánh ngay con hẻm sau nhà. Lò bánh mì đốt bằng củi, đương nhiên, làm hoàn toàn thủ công với khoảng bảy – tám thợ nhồi bột, vỗ bột nặn bánh thình thịch từ lúc nửa đêm. Tôi thức dậy, mặc quần áo rồi dắt xe đạp len qua hẻm chợ ồn ào đông đúc ra hướng cầu Công Lý, rồi chui tiếp vào con hẻm sâu ngoằn ngoèo chạy dọc suốt khu nhà ổ chuột bên dòng kinh Nhiêu Lộc để ra hướng cầu Lê Văn Sỹ, đến trường.

Chắc chắn ai đã từng sống nhiều năm ở Sài Gòn cũng ít nhất vài ba lần cảm thấy hoang mang khi lạc bước trong ngõ cụt. Sài Gòn hồi đó chưa kẹt xe triền miên như bây giờ nên cũng chưa có những tấm bảng chỉ dẫn mỗi đầu con hẻm, giả dụ như: “Hẻm này thông ra đường Nguyễn Kiệm”. Đang đi tưởng như bít lối, bỗng con hẻm bất ngờ mở ra một cái ngách ăn thông ra đường cái. Đang trong hẻm sâu hun hút chợt gặp một bùng binh rộng với một khu chợ nhỏ giống như hoạt động bí mật trong lòng phố. Tôi chợt ngộ ra rằng, tất cả những con đường đều liên thông với nhau bằng cách nào đó và ở đâu có người thì ở đó chắc chắn có lối ra. Trong nhiều năm lang bạt, người viết bài đã từng khám phá không biết bao nhiêu đường hẻm. Dài có, ngắn có. Có con hẻm dài thẳng tắp với hàng loạt nhánh cắt ngang như hẻm Bùi Thị Xuân nối từ Nhiêu Lộc – Phú Nhuận tới Tân Bình. Có hẻm lòng vòng người lạ đi một hồi sẽ ngạc nhiên thấy mình quay về chỗ cũ nằm trong khu làng dệt Bảy Hiền. 9 Hem Saigon 1Hẻm chợ Đoàn Văn Bơ dài vô tận mà tên gọi từng khu vực chỉ có người địa phương mới hiểu: kho 2, kho 3, kho 4, kho 5… Hẻm nối liền hẻm, làm thành một hệ thống mạch máu lưu thông hoàn chỉnh mở ra một thế giới khác giữa lòng đô thị.

Những thế giới mang màu sắc cộng đồng riêng biệt dễ thấy nhất là những ngôi chợ nằm ẩn mình trong hẻm phố. Có thể liệt kê ra những cái tên như chợ Bà Hoa – nằm trên con đường Trần Mai Ninh, quận Tân Bình, khu chợ được biết đến như là nơi tập trung đầy đủ các đặc sản của xứ Quảng. Chợ Long Vân nằm sâu trong một con hẻm trên đường Bạch Đằng thuộc phường 24 quận Bình Thạnh – họp từ sáng sớm với đủ các thứ hàng rong dành cho công nhân và dân lao động. Chợ Phạm Văn Bạch ở khu vực giáp giới Gò Vấp – Tân Bình mang dáng dấp của người miền Bắc.

Một trong những hẻm chợ lâu đời nhất có lẽ là hẻm Đoàn Văn Bơ ở quận 4. Bên trong hệ thống hàng trăm con hẻm chằng chịt đan cài vào nhau như tấm mạng nhện ẩn giấu tất cả những gì xưa cũ nhất của đất Sài Gòn xưa. Ở đây người ta có thể tìm thấy dấu ấn sót lại của những làng nghề như nghề đóng giày, làm đàn guitar, làm mứt tết…, nghề lên đồng và hát cải lương. Tại đây còn có đền thờ Đức Thánh Trần và những ngôi miếu cổ mà tuổi có thể còn xa hơn cả những thợ thuyền theo tàu Tây vào lập nghiệp nơi đất cảng vào những năm đầu thế kỷ 20.

Có nhà nghiên cứu nhận định rằng, “hẻm là phần hồn không thể thiếu của thành phố này”. 9 Hem Saigon 2Còn tôi hình dung nếu cuộc sống đô thị Sài Gòn là một thân cây thì hẻm giống như bộ rễ phồn thực âm thầm cắm sâu vào lòng đất, hút những mạch ngầm để nuôi sống nó.

Nếu ngoài đường phố cuộc sống lúc nào cũng tất bật, náo nhiệt thì trong hẻm nhịp sống chầm chậm, nhẩn nha. Buổi sáng có người ngồi quán càphê, nhâm nhi trang báo và lắng nghe chim hót. Hẻm chật chội nhưng đủ chỗ cho bà Tư bán gánh phở, cô Lý bán trái cây, ông Ba cắt tóc và chú Bốn sửa xe đạp. Cũng một chỗ dưới gốc me, buổi sáng chị Lan bán rau thì đến chiều dì Mai dọn bếp bánh xèo… Hẻm Sài Gòn bao dung không phân biệt người ngụ cư lâu đời với người mới đến. Rồi đến lúc nào đó, người mới bỗng nhận ra mình đã trở thành người Sài Gòn tự hồi nào. (theo Như Thuần)

Phú Lê chuyển tiếp

Logo TG tam linh

SG Xuan MaiXU HƯỚNG

ĐẶT TÊN CHO CON

– Thiên Việt

Như đã nói, nhiều người muốn đặt cho con những cái tên mang lại nhiều điều may mắn, nên có những cách để lựa chọn như :

– Mong thành đạt : có những tên Vượng, Ích, Thành, Đạt, Tiến, Thịnh, Tài, Kiệt, Hiển, Vinh, Phát…

– Muốn giàu sang phú quý : có Phúc, Lộc, Vượng, Phát, Tài, Kim, Ngân, Châu, Báu, Ngọc, Ngà, Đại v.v… tránh tên Bần, Tiện, Khó, Khăn, Bé, Ít, Thiểu…

Tr tre con 3– Mang tính gia phong đạo đức : Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín, Liêm, Chính, Hiếu, Trọng, Đạo, Đức…

– Mang tính sức khoẻ : Cường, Cương, Lực, Kiện, Cao, Tráng, An, Khang… nhưng tránh Nhu, Yếu, Bại, Liệt, Kiết, Thấp, Khớp…

– Mang tính phong cách : Hùng, Dũng, Mạnh, Mãnh, Can, Trường, Quang, Minh, Sáng, Khai…

Trước những năm 1945 khi nền Nho học còn thông dụng, các bậc cha mẹ đặt tên con theo lối chiết tự, nghĩa rất hay và thâm thúy nhưng cái tên nghe lại thô kệch, với cách ghép 2 chữ, 3 chữ đến 10 chữ thành một nghĩa.

Bản chất mỗi chữ đã mang ý nghĩa của thuyết Bát Quái lấy trong Hà Đồ Lạc Thư như :

– Dùng 1 nét hay một chữ gọi là Thái Cực (như chữ Nhất chỉ một nét), có nghĩa ngôi cao nhất trong trời đất, gần như đấng tạo hóa đã tạo ra vạn vật muôn loài.

– Dùng 2 nét hay hai chữ ghép gọi là Lưỡng Nghi (như chữ Nhị có hai nét từ chữ Nhất ghép lại), có nghĩa Âm Dương giao phối, nơi sinh ra và thu về.

Tr Thay boi 4– Dùng 3 nét hay 3 chữ ghép gọi là Tam Tài (như chữ Tam có ba nét của chữ Nhất ghép lại), để chỉ ngoài Trời và Đất còn có con người.

– Dùng 4 chữ ghép là Tứ Tượng, 5 chữ là Ngũ Hành, 6 chữ là Lục Hào, 7 chữ là Thất Chính, 8 chữ là Bát Quái, 9 chữ là Cửu Trù, 10 chữ là Thành Quái v.v…

Đồng thời dùng tên 64 quẻ trong Chu Dịch để đặt tên, như muốn thành đạt đặt tên Tế (quẻ Thủy Hỏa Ký Tế) ghép với họ thành tên Trần Ký Tế hay Phạm Ký Tế… Tuy nhiên với người không thông hiểu nghĩa Hán Nôm hay Chu Dịch, cho chữ Tế là tế lễ, tế thần đồng nghĩa với việc quỳ lạy, van xin, chủ về quy thuận, quy hàng.

Đến nay tiếng Hán, tiếng Nôm đã mai một, nên không ai còn dùng cách chiết tự để đặt tên cho con cháu nữa, cũng như giữa chữ viết Hán Nôm và chữ Việt đã khác, có tên tuy đồng nghĩa nhưng không đúng nét, có tên lại mang hai ba nghĩa khác nhau (như chữ Tế nói trong thí dụ trên).

Tr Thay boi 8Ngoài ra trong xu hướng đặt tên cho con hiện nay, nhiều người đặt tên với sở thích cá nhân của vợ hay chồng, nên ngoài tên họ (đôi khi họ của cả chồng lẫn vợ ghép lại), chữ lót Văn hay Thị, rồi đến tên sở thích, hay sự ngưỡng mộ như Lê Nguyễn Thị Du Lịch (thích ngao du ngoạn cảnh), Nguyễn Trần Hoa Trinh Nữ (tên bài hát, cũng như muốn nói con gái có đạo dức gia phong), Phạm Đỗ Văn Mỹ Tâm (có lẽ thích ca sĩ Mỹ Tâm) v.v…

Cái tên đôi khi nói lên ước muốn tương lai cho con cái, đọc nghe kêu có ý nghĩa, nhưng chưa thật phù hợp với xã hội nhân văn. Bởi nếu tên con là Nguyễn Trần Hoa Trinh Nữ (5 chữ) chỉ là thiểu số cá biệt trong rừng tên 3 chữ từ bao đời nay, sẽ gây chú ý đến mọi người, khi lớn chúng gặp bạn trêu ghẹo “có còn trinh nữ không ?”, thật mắc cỡ vô cùng.

TÍNH CHẤT QUA 22 CHỮ CÁI

Ngoài những cách đặt tên cho con như đã dẫn, trong tâm linh đa số người Việt còn đặt tên con theo 22 chữ cái, với các ý nghĩa mang tính thần bí của mỗi chữ, sau khi đi theo nguyên tắc hộ tịch :

Sinh con 11- Họ : nguyên tắc về hộ tịch lấy họ cha, nếu cha vô danh mới lấy họ mẹ. Hiện nay nhiều cha mẹ lấy cả hai họ.

2- Chữ lót tên : ngày xưa chữ Văn dùng để chỉ con trai, chữ Thị để chỉ con gái. Nhiều địa phương miền Trung không dùng chữ lót mà chỉ có họ và tên. Ngày nay nhiều người không sử dụng Văn hay Thị mà thay bằng chữ ghép với tên như Trần Huệ Phương, Nguyễn Tâm Dung. Vì thế đôi khi mới đọc tên có thể lầm lẫn về giới tính.

3- Tên : là tên đi vào lý lịch. Như Trần Huệ Phương, ở các nước Âu Mỹ sẽ được ghi thành : Phương – Trần Huệ (tên đi trước họ). Nên dù tên đơn, tên ghép, cũng chỉ lấy một tên ở cuối là chính.

Nói về tính chất thần bí qua 22 chữ cái dùng đặt tên cho con (thực tế có đến 26 chữ cái, nhưng những chữ không phù hợp để đặt tên theo tiếng Việt như J, F, W, Z nên chúng tôi loại bỏ). Như muốn đặt tên như Phương xem vần P, tên Nhung xem vần N…

Tr tre con– Các vần A, S : tính cương quyết, thành thật nên hay cứng rắn trong quyết định, can đảm dấn thân và ghét kẻ xu nịnh. Những ai mang vần chữ cái A và S có tính tự tôn, tự đại, vì thế thích làm người chỉ huy, lãnh đạo hơn làm cấp dưới quyền. Cuộc sống tình cảm thường độc đoán, khắc khe nên gia đạo không trọn vẹn hạnh phúc. Công danh sự nghiệp dễ đạt đến thành công, tiền của đi song hành theo đường quan lộc.

– Các vần B, K và T : người có duyên ngầm, có số đào hoa và giỏi về giao tế ứng xử. Tính tình phúc hậu, thương người, đồng thời được mọi người giúp đỡ. Càng lớn tuổi danh vọng, địa vị càng cao, tiền tài không thiếu.

– Các vần C, L và U : có tính khiêm tốn, biết phục thiện, ham tìm tòi học hỏi. Người thông minh, sáng suốt khi giải quyết và có khả năng vượt mọi trở ngại để đạt mục đích. Trong tình cảm thường gặp đỗ vỡ, tuy nhiên đến hậu vận có một mái ấm hạnh phúc tuyệt vời. Công danh sự nghiệp thường không bằng phẳng phải có người giúp đỡ, tài lộc vì thế không có của để dành.

– Các vần D, M và V : thành công về sự nghiệp, danh vọng cũng như vật chất nhưng không to tát lắm. Về tình cảm có cuộc sống bình dị, chừng mực không ồn ào, thích nơi yên tĩnh. Tính tình ghét việc gian xảo thích có sự bình đẳng giữa mọi người, không lo xa, sống hết mình với vợ con và thân hữu nhưng do không phô trương thường dễ bị hiểu lầm. Những người mang vần D, M và V có số đào hoa, con cái có đứa thành đạt có đứa hư hỏng do “con gái đức cha, con trai đức mẹ”, hậu vận gặp nhiều biến đổi.

Các vần E, N : thuộc chu kỳ nhập cung trung, là nơi xuất phát cũng như thu về, nên cuộc đời sướng khổ triền miên như câu “ba chìm bảy nổi chín lênh đênh”, nhưng vẫn vượt qua được phong ba bão táp. Do mang tính chất thay đổi nên tích lũy được nhiều kinh nghiệm để phát huy những sáng kiến về sau. Thích di du lịch, giỏi ngoại ngữ, tình cảm cũng nhiều sôi nổi lẫn bi đát. Tr tre con 4Công danh sự nghiệp thường trung bình, nếu vượt quá giới hạn sẽ gặp hung sát. Tài lộc không có gì nổi bậc.

– Các vần G, P và Y : có tính trầm lặng, thích yên tĩnh và trung thực với bản thân, không khoa trương, rất tự giác cầu tiến để tự điều chỉnh lấy mình. Do có đời sống nội tâm cao dễ bị hiểu lầm là người ích kỷ. Về tình cảm thường cao số, nên những mối tình đầu hay tan vỡ cuối cùng chỉ lấy người tưởng không duyên số mà thành đôi. Công danh sự nghiệp không mấy thành đạt, số chỉ buôn bán nhỏ (tiểu thương), nhà đất tiền của không nhiều.

– Các vần H, Q : giàu sự tự tin thích tự lập, ưa nghe lời tâng bốc nên nhiều khi bị tiểu nhân lợi dụng. Tính hay can thiệp vào chuyện bất bình, có những can thiệp theo kiểu “ăn cơm nhà vác tù và hàng Tổng” nhưng vẫn thấy hứng thú lao vào, do tính hiếu thắng và tự đại. Có duyên ngầm nhưng nhút nhát trong tình cảm, cho nên đời sống tình cảm thường bình lặng, chấp nhận hạnh phúc sẵn có. Công danh sự nghiệp vững chắc từ tuổi 37 trở lên, nên bảo đảm cuộc sống từ hậu vận.

– Các vần I, R : biết hòa mình cùng tập thể nhờ tính thích hòa nhập, nhưng hay cố chấp bảo thủ, lại không thích đua chen, không biết lo xa nên coi thường đường công danh sự nghiệp. Trong tình cảm lại buông thả đam mê khi đã yêu ai, sẵn sàng chết vì yêu, nên khi có gia đình rất chung thủy với vợ biết lo cho con cái. Số thọ và đông con. Vần I và R mang con số 8 thuộc quẻ Cấn,có nghĩa là núi (Sơn) nên dù coi thường đường công danh sự nghiệp nhưng vẫn vững vàng, nhưng trì trệ phát triển. Tài lộc hơn trung bình, nếu bộc phát nhanh sẽ sớm tàn lụi.

– Các vần O, X : mang tính bặt thiệp, giao tế ứng xử tốt, duyên dáng trước mọi người, được giao nhiêu công viêc tưởng vượt quá khả năng nhưng vẫn hoàn thành xuất sắc. Khéo tay nên có khiếu về mỹ thuật điêu khắc, hội họa và âm nhạc (nhạc sĩ). Tình cảm vì thế rất ủy mị, thích được chiều chuộng và yêu thương.

Tr tre con ACông danh sự nghiệp tuy không thành đạt vẻ vang, nhưng hậu vận cũng không khốn khó, có của cho con cháu. Nữ nếu hồng nhan sẽ bạc phận, không bạc phận cũng truân chuyên, nam bạo phát cũng bạo tàn.

Khi tìm vần đặt tên theo các tính chất trên, cần biểu thị tên lót và tên chính đúng với giới tính, để tránh gây lầm lẫn trong các loại giấy tờ không có nhân dạng, cũng là cách biểu thị tính Âm Dương được rõ ràng.

Như tên Lan, Cúc thường đặt tên cho nữ, còn Hùng, Mạnh thường đặt cho nam, trở thành tập quán và thói quen nhận định của mọi người.

Ngày xưa các bậc ông cha không đặt tên con cháu theo kiểu “ái nam ái nữ”, vì cho rằng sẽ có huông theo tên, thí dụ nam giới mà đặt tên Nguyễn Văn Liễu sau này sẽ có tính ẻo lã như con gái, ốm như thân liễu, cành liễu v.v… (theo Thiên Việt)

Xuân Mai chuyển tiếp

%d bloggers like this: